چرا معیار وزن قیر در آسفالت، ساختمانسازی و بسیاری از امور دیگر مهم است؟ وزن مخصوص قیر، یک پارامتر کلیدی است که چگالی این ماده را نسبت به آب نشان میدهد و برای تعیین کیفیت و مناسب بودن جهت امور مختلف ضروری بررسی میشود. در ادامه مبحث وزن انواع قیر را به صورت تخصصیتر برای شما بیان میکنیم.
حس کنجکاویت رو بیدار کن! شاری مگ پر از سوژههایی هست که ذهن رو قلقلک میدن و نمیذاره بیتفاوت رد شی. یه نگاهی به مطالب دیگه ما بنداز!
وزن قیر و تأثیرات آن
وزن مخصوص قیر بسته به نوع و عیار آن متفاوت خواهد بود. به طور کلی عدد گرانش این ماده در دمای اتاق بین 01/1 تا 06/1 گرم بر سانتیمتر مکعب است. درک و سنجیدن دقیق پارامتر وزن مخصوص قیر این اطمینان خاطر را میدهد که این ماده مطابق انتظار در کاربردهای مختلف عمل کند.
این معیار بر روی قوام، انطباقپذیری با استانداردهای صنایع مختلف، آمادهسازی مخلوط آسفالت، محاسبه فضای خالی، ارتباط بین حجم و وزن، حمل و نقل و ذخیرهسازی، محاسبات انتقال حرارت و پتانسیل شستشوی قیر تأثیر میگذارد.

اهمیت دانستن وزن قیر
اگر در صنعت آسفالت جویای مقدار قیر شوید، آن را به صورت درصد وزنی پیدا میکنید. قیر در عمل با معیار حجم سنجیده میشود؛ بنابراین باید از رابطه بین حجم و وزن مطلع بود. دلیل دیگر مهم بودن گرانش قیر این است که به طور عموم دمای آن را بالا میبرند؛ پس باید ضریب انبساط حرارتی قیر را هم دانست تا بتوان وزن آن را در هر درجه حرارتی به دست آورد.
عوامل مهم در تعیین وزن قیر
- دمای قیر: دما تأثیر مستقیمی بر روی وزن مخصوص قیر خواهد داشت؛ بنابراین لازم است قبل از آزمایش، وزن آن را به دقت اندازهگیری کرد و محدوده استاندارد دمایی را بین 15 تا 25 درجه سانتیگراد قرار داد.
- وجود حباب هوا در قیر: برای به دست آوردن وزن دقیق قیر قبل از آزمایش، حبابهای هوای داخل آن را رفع کنید.
- ترکیبات شیمیایی قیر: افزایش ناخالصیهای معدنی قیر رابطه مستقیمی با وزن آن دارد.

روش های تعیین وزن قیر
مهندسان صنعت آسفالت، روشهای مختلفی را برای تعیین وزن مخصوص قیر استفاده میکنند تا از دقیق بودن طرحهای مخلوط این ماده با سنگدانهها و بهکارگیری مؤثر مواد اطمینان پیدا کنند.
1. محاسبه وزن مخصوص قیر با روش بوته نیکلی
در این روش میزان مشخصی نمونه قیر را داخل یک بوته نیکل قرار میدهند و آن را در کوره گرم میکنند؛ سپس اعداد به دست آمده را در فرمول وزن قیر جایگذاری میکنند.
وزن مخصوص قیر= وزن نمونه قیر قبل از گرم شدن ÷ حجم نمونه قیر بعد از گرم شدن
2. اندازهگیری وزن مخصوص قیر با استفاده از هیدرومتری
هیدرومتر وسیلهای است که لولهای شیشهای به نام که در انتهای آن یک وزنه دارد و با آن چگالی نسبی مواد را تعیین میکنند. این وزنه سبب میشود که قیر در حالت شناور بماند و با توجه به مقیاس خود، وزن مخصوص قیر را تعیین میکند.
در این مرحله مقداری قیر داخل استوانه اندازهگیری ریخته میشود تا هیدرومتر بتواند به آسانی در آن شناور بماند. این لوله باید به آرامی در قیر قرار گیرد و بعد با یک خطکش، سطحی از قیر را که در بالای هیدرومتر وجود دارد، اندازهگیری شود.
وزن قیر با دمای اندازهگیری شده از روی جدول وزن مخصوص قیر به دست میآید. میزان دقت روش هیدرومتری معمولاً بین 01/0 تا 05/0 گرم بر سانتی متر مربع است.
3. اندازهگیری وزن مخصوص قیر با روش پیکنومتر
متداولترین روشی که برای تعیین وزن مواد به کار برده میشود، استفاده از پیکنومتر است. برای این کار نمونه مشخصی از قیر را درون پیکنومتر قرار میدهند و وزن آن را اندازهگیری میکنند. در مرحله بعد، وزن مقدار آبی را به همان میزان نمونه میسنجند؛ در نهایت با تقسیم کردن وزن مخصوص قیر بر وزن آب، وزن مخصوص قیر به دست میآید.
سخن پایانی
آزمونهای وزن قیر از نظر علمی به بررسی قوام و عملکرد قیر در مراحل مختلف ساخت کمک میکنند. این معیار برای مهندسان در امر مقایسه خواص قیر کمک بزرگی است؛ زیرا با این کار اطمینان پیدا میکنند که مواد تهیه شده برای پروژه خاص مناسب است یا خیر!
سؤالات متداول
- چگالی قیر چقدر است؟
چگالی قیر 01/1 – 06/1 گرم بر سانتیمتر مکعب در دمای بین 25 تا 85 درجه سانتیگراد خواهد بود.
- وزن مخصوص قیر چیست؟
وزن مخصوص به عنوان نسبت چگالی یک ماده با یک ماده مرجع یعنی آب تعریف میشود.
- چه آزمونهایی را برای بررسی کیفیت قیر انجام میدهند؟
آزمونهای نفوذ، شکلپذیری، نقطه نرم شدن، وزن مخصوص، ویسکوزیته، نقطه آتش و فلاش، شناور، محتوای آب و تست گرمایش برای بررسی کیفیت قیر انجام میدهند.
